नेपाली कम्युनिष्ट पार्टी : जनआन्दोलनको धडकन र क्रान्तिको निरन्तर यात्रा

नन्दलाल खरेल

नेपाली कम्युनिष्ट पार्टी केवल एक राजनीतिक संगठनको नाम मात्र होइन, नेपाली जनताको ऐतिहासिक मुक्ति–संघर्षको आत्मा हो। यस पार्टीले बोकेको विरासत कमरेड पुष्पलालदेखि लिएर हजारौँ क्रान्तिकारी योद्धाहरूको रगत, सपना, त्याग र बलिदानसँग जोडिएको छ। नेपालमा सामाजिक रूपान्तरण, राजनीतिक परिवर्तन र जनस्वाधीनताको बाटो कोर्नु भनेको मूलतः कम्युनिष्ट आन्दोलनले खोलिदिएको बाटो हो। यही कारण, यस पार्टीले भोगेका चुनौतीहरूको कथा देशकै इतिहास हो र यसले हासिल गरेका उपलब्धिहरू जनताको उपलब्धि हो। नेपाली कम्युनिष्ट पार्टी देशको राजनीतिक रूपान्तरणको केन्द्रबिन्दुका रूपमा उदाएको संगठन हो। एकातिर वर्गीय शोषण, सामन्तवाद, निरंकुशता र विदेशी हस्तक्षेपविरुद्ध संघर्ष चलाइरहँदा; अर्कातिर जनताको तर्फबाट जनताकै हितमा देशमा परिवर्तन ल्याउने कार्यभार बोकेको पार्टीको चरित्र हरेक चरणमा क्रान्तिकारी रहेको छ। पुष्पलालले थालेको वैचारिक बीउ आज विस्तृत बनिरहेको छ। उहाँले घोषणा गर्नुभएको संशोधनविरुद्धको संघर्ष, जनताको स्वाधीनताका लागि उठाइएको आवाज र वैज्ञानिक समाजवादको मार्गचित्र आजसम्म पनि यो पार्टीको मूल मार्गदर्शन बनेर उभिएको छ।यसै विरासतको विस्तार जनयुद्ध र जनआन्दोलनको संगममा पुगेपछि भयो—जहाँ हजारौँ युवाहरू, मजदुर–किसान, उत्पीडित वर्ग, महिलाहरू, दलित र जनजातिहरूले परिवर्तनको उत्साह बोकेर संघर्षमा होमिए। यो कुनै साधारण राजनीतिक अभियान थिएन; यो ऐतिहासिक परिवर्तनको बृहत् जनयात्रा थियो। यही यात्राले देशलाई गणतन्त्रमा रूपान्तरण गर्‍यो, संघीय संरचना निर्माण भयो, समावेशी लोकतन्त्र आयो, जनप्रतिनिधिमार्फत शासन चलाउने व्यवस्था स्थापित भयो। यी परिवर्तन आकस्मिक थिएनन्; यी सब कम्युनिष्ट आन्दोलनले बोकेको क्रान्तिकारी नेतृत्व, त्याग र राजनीतिक तर्फबाट लिएको दूरदृष्टिको परिणाम थिए। जब कम्युनिष्ट शक्ति जनताको पक्षमा दृढ भएर उभिन्छ, तब तब वर्गीय स्वार्थमा चल्ने दक्षिणपन्थी संशोधनवादी शक्तिहरू सक्रिय हुन्छन्। इतिहासले यही भन्छ—कम्युनिष्ट आन्दोलनलाई रोक्न, कमजोर पार्न, उसको जनमतमा भ्रम उत्पन्न गर्न निरन्तर दुष्प्रचार चलाइन्छ।आज पनि त्यही भइरहेको छ। कसैले ‘कथित क्रान्तिकारी’ नाममा नयाँ–नयाँ आवरण बनाएर युवाहरूलाई भ्रममा पार्ने प्रयास भइरहेको छ। कोही ‘वामपन्थी’ नाम लिएर वामएकता भंग गर्न सक्रिय छन्। कोही विदेशी नीति र स्वार्थका अनुयायी बनेर राष्ट्रियता कमजोर पार्न चाहन्छन्।यस्ता आक्रमणहरू कुनै संयोग होइन—यी योजनाबद्ध राजनीतिक रणनीतिहरू हुन्। उद्देश्य एउटै छ: जनतामा निराशा फैलाउने,वामपन्थी नेतृत्वलाई अस्थिर देखाउने,क्रान्तिकारी लाइनलाई कमजोर बनाउने,परिवर्तनका एजेन्डालाई ओझेलमा पार्ने। तर नेपाली कम्युनिष्ट पार्टी यस्तो संगठन हो जसले सैद्धान्तिक स्पष्टता, वैचारिक दृढता र संगठनात्मक सामर्थ्यका आधारमा सबै घेराबन्दीहरू तोड्ने क्षमता राख्छ। यो पार्टी किन शक्तिशाली छ? कारण, यसको आधार जनसमुदाय हो। यसको यात्रा बलिदानले धुवाँसे बनेको छ। यसको राजनीति वर्गीय दृष्टिकोण, वैज्ञानिक समाजवाद र मार्क्सवादी विश्लेषणमा टिकेको छ। यसले सुशासन, सामाजिक न्याय, समानता र समृद्धिको ठोस कार्ययोजना अघि सारेको छ। यही भएर, प्रतिक्रान्तिकारी शक्ति वा दुष्प्रचारबाट विचलित हुने समय होइन। बरु—अधिक दृढताका साथ, अधिक संगठित भएर, अधिक वैचारिक स्पष्टतासहित संघर्ष अगाडि बढाउनु आवश्यक छ। आधुनिक राजनीति केवल सडकमा मात्र लडिँदैन; अब संघर्ष डिजिटल क्षेत्रमा पनि सारिएको छ। फेसबुक, टिकटक, ट्विटर, इंस्टाग्राम—यी सबै आजको ‘जनयुद्धका नयाँ मोर्चा’ हुन्। यही सन्दर्भमा “रातो तारा” को अवधारणा अत्यन्तै महत्त्वपूर्ण छ।अब समय आएको छ—यो केवल सूचना प्रकाशनको माध्यम नभई डिजिटल वैचारिक केन्द्र बनाउनु। यसलाई रेड बुलेटिन वा इलेक्ट्रोनिक क्रान्तिकारी विद्यालयको रूपमा रूपान्तरण गर्नु। यसका लागि के–के गर्नुपर्छ? १. युवाहरूलाई वैचारिक रूपमा सुदृढ बनाउने सामग्री मार्क्सवाद–लेनिनवाद ,जनयुद्ध र जनआन्दोलनका शिक्षा ,प्रगतिशील साहित्य ,राजनीतिक विश्लेषण,संगठन निर्माणका शिक्षामूलक पोस्ट आदि। यी सामग्रीले युवा पुस्तालाई वैचारिक दिशा दिन्छ र भ्रमको धुवाँ हटाइदिन्छ।  २. पार्टीका कार्यक्रम, निर्णय, गतिविधि र अभियानलाई जनस्तरसम्म पुर्‍याउने ,सशक्त र विश्वसनीय सूचना स्रोत बन्नु आजको आवश्यकता हो।  ३. प्रतिक्रियावादी दुष्प्रचारको वैज्ञानिक प्रतिवाद सही तथ्य, सही तर्क र सही भाषिक शैलीसहित सामाजिक सञ्जालमै प्रतिक्रान्तिकारी प्रचारलाई उल्ट्याउनु महत्त्वपूर्ण हुन्छ।  ४. डिजिटल स्वच्छता, अनुशासन र एकताका सिद्धान्तहरू लागू गर्ने डिजिटलमा पनि संगठन जस्तै अनुशासन आवश्यक हुन्छ।प्रत्येक कमरेडले— पेज लाइक गर्नु,फलो गर्नु,आफ्नो समूहमा शेयर गर्नु,आवश्यक सामग्री निर्माणमा सहयोग गर्नु,जस्ता कार्यलाई क्रान्तिकारी दायित्वका रूपमा लिनुपर्छ।सामाजिक सञ्जाल केवल मनोरञ्जनको माध्यम नभई वैचारिक युद्धभूमि बनेको छ। त्यसैले हामीले यसलाई हल्का रूपमा लिन हुँदैन। (५) एकतासहित अघि बढेमा रोक्ने शक्ति कसैसँग छैन आज इतिहास फेरि निर्णायक मोडमा उभिएको छ। नेपाली राजनीतिमा भ्रम, निराशा, प्रतिक्रियावाद र अवसरवाद फैलाइने प्रयास छ। यतिखेर हरेक सचेत नागरिक, प्रत्येक क्रान्तिकारी युवा र सबै कमरेडहरू एकै स्वरमा बोल्नुपर्ने छ— “हामी एकताबद्ध छौं।”जब कम्युनिष्टहरू एक हुन्छन् प्रतिक्रान्तिकारी शक्ति निरुत्साहित हुन्छ,दक्षिणपन्थी गठजोड विखण्डित हुन्छ,जनताको मुद्दा बलियो बन्छराष्ट्रियता मजबुत रहन्छ,समाजवादको बाटो स्पष्ट हुन्छ। यही कारण, अहिले सशक्त वैचारिक स्पष्टता, संगठनात्मक अनुशासन र डिजिटल सक्रियता अत्यन्तै अपरिहार्य छ। यदि हामी सबै एकजुट भएर, क्रान्तिकारी जिम्मेवारीका साथ अघि बढ्यौं भने, हाम्रो लक्ष्यमा पुग्ने मार्ग कसैले रोक्न सक्दैन।न गल्तीले, न भ्रमले, न प्रतिक्रियावादले, न दुष्प्रचारले।