नंङ व सिति नखा

कुमार लघु, ख्वप केहे किजापु ज्वज्वलपा दु । थाै नङ केनिगु न्हि । येँलाइगु ज्यावलाखेले विशाल जनमानस यायगु हने मछिन्द्र नाथ यायगु रथ खे चोना देश याय विशेष माहानु भाव पिसं पुलाङगु प्राचीन ईले लिसे नंल केना वयाचोङगु केनिगु न्हि ख। थो जात्रा झि नेवा त येँलाय गु झके ताहाकगु नेपा यायगु संसारे नाङ दाङगु जात्रा पर्व ख।

नेवा तयसं नङ परम्परा लिसे केना थगु चहपह साँस्कृति महत्व जोगे याना चोङगु हे खुसी यायगु खा गर्व दु। थो जात्रा माने याना फगुफथीँ माने याना जगेर्ना याना तयमा । येँलायाय केहे किजा दाजु समष्ट येँलामि तयता अभिभादन दु । मछिन्द्रनाथ यायगु रथ तजागु यक्वो दर्शनार्थी व धार्मि्क आस्था दुपि व थुकि यायगु महत्व व समाजे थुकि यायगु प्रभाब यक्वो हे बाङलागु दु । मछिन्द्रनाथ यायगु नाङ कया असार बले झि अमा निनी तता केहे पिसं वा फुति पिय हा जय मछिन्द्रनाथ वा यक्वो यको वयका दक आशिस फोनिगु झिके मनं लुमाङ तयागु द। अले झि नेवा तसेँ सिति साथी खुन्हु वा पियदयमा दकनं भावाना भाकल याना सिति नखा बले थाै यायगु नहिखे व छुना नईगु ईले पुलाङ पुलापिसं अभिव्यक्ति बिईगु मचाबले सियायगु सम्झना आ लुमाङसिँ वया हे आ केहे किजा पिन्तानं जिपी मचात बले हे थो नङ केनिगु व व छुना मचा तयता नकिगु व मचात जोना येँलाय नंङ केनिगु जात्रा खे व्बतिकाई गुलि हायपु।

छेँ व चतामारि छुङ नया हाकनं येँलायायगु ज्यावलाखेले नंङ केनिगु जात्रा सोवाने मंदुपु उगु ई ले याङ ख्वप लिसे ङायो हे सोवानिगु व ङायो हे थगु छेँ लिहावइगु न्हापा चलन दु । उवले आथि मोटर त कम जक अले धिबा थिके । आ भतिचा धिवा डाङ । थाै नङे केनेगु जात्रा जुगुलिँ जुगुलिँ थो नेपाल मण्डल खे विदा विईगु परम्परा याना तगुख । उकि थाै ख्वपय, येँ व येँलाय अड्डा अफिस वानि पिन्ता थगु म्हासिका नखा बाँलाक नया तिया परिवार जपि मुना संस्कृतिक महत्व बदेयाना नङ केनिगु व सितिनखा माने या जक विदा बिया तगुख । विशेष याना येँ येँलाय नङ केनिगु यायगु भोय नईगु चलन द। ख्वपय ज्या यायमापि यक्व दुगु व लिमलापुँ अपलं द । उबले यायगु ई ख । आला बु नं कम जुयावल नखा धालकि परिवार त चोना व चातामारि नईगु परम्परा कायम याना छेँ छेँ हे व व चतामारी छुना नईगु चलन द। थो जात्रा माने याना वया चोङगु लगभग अग्रज तसे धयातगु धापु नेना तयागु १३०० वर्ष न्हयोने लिसे हे चले याना थाना तकहे वया चोङ्गु ख। नेवा तईगु चलन ने ने हायपु । नङ केनिगु देशे याय राष्ट्पति साछी तया सवारी याक हे न्हापाँ लिसे यानातगु ख। ज्यावलाखेले स्वकमी तः ला चोङाचोनेथाय मदईगु न्हि ख। हुल यक्व मनुतसे सोईगु नात्रा भोट जात्रा नं धाईगु चलन द। थो येँलाय व येँ थपु म्हयाय मचा भेङचापु जिचा भाजु तता केहे थगु जन्म बुगु थासे चोना अमा अव्बापिसं सतका मिले जुया नईगु नं मन मष्टिकके चोछाय बहजुगु नखा ख। सितिनखा बले व चतामारी छुना थगु छेँ वन्दोवस्त जोरेकोरे जुगु काथं नयगु जुईगु काना चोनागु ख ।

थगु अनुभव नं दुथ्याकागु ख। सितिखा खे न्हापा हिति,तुङछि,बोङा थ थेहे ना तोनेगु याय जख कि पतङ फोहर म वयका शुध्द ना तोनेता नाखे फोहर मदयका दक ना वईथाय यायगु जख सफा याना सुरक्षित याईगु चलन झि बाज्या अजि पुर्खा निसेहे थजगु चलन न्हयाक वयाचोङु झि मनु व समुदाय समाज यायगु अनुशासन यनय सभ्यता यायगु चेतना ख। झि पूर्खाँ याना वया चोङगु चहपह ता कायम याना तयमागु झिसं घयपुना तयमा । झि किजा केहे विध्यार्थी तयसं नं ना ता जिवने तोनेमागु जुगुलिँ हे सितिनखा हरेक वर्ष खे वयातुङ चोनिगु गुजुलि ना तोनेमागु जुगुलिङ सितिनखा बले चिधिकपु केहे किजापिसं सयका सिका अजनं भविष्य यायपु सन्तति तयता शिक्षित यायमागु ई ख । ना ता सरसफाई याना तोन धासा झिगु जीवन कम लोय जक लाई फयाङ फको ना ता सफा जुगु स्थिती तया जक तोनेगु याना दिस । उकि थो ई जेष्ठ व असार खे वा यको वईगु जुगुलि ना वईगु श्रोत सफा सुघर याना तयगु कुत जुयम: ।

व,माय ,कसु यायगु व छुना झि मचातयता नकि उकि झिगु छिगु शरिरे छगु उर्जा थपे जुईगु जनधारणा नं दुगु अग्रज तयगु ख । थो नेवा परम्परा त व व चतामारि नयगु कुत फुकं जातजाती समूह समुदाय समाज उपत्यकाय आकर्षसित जुया व चतामारि छुना न्हि याय न्हि नं व चतामारि छुना मेगु नकेगु याना आर्थिक आय यायगु पेसा यायगु ज्या याना नईपु समूह समुदाय व िमाज नं दयावल सिल तेसं याना वगु यायगु मने तया चोना समाज हज्याना चोङगु ख । झिसं नं न्हि याय न्हि व चतामारि छुना मिया पस तया।जीवन न्हयाकेवा । कासा केहे किजापु फयाङ फक्वो पुर्खाङ याना चोङगु चहपह संरक्षण याय फयमा दक धायो थो च्वसु थाना हे कोचागु वचन बियाँ । सिति नखा यायगु शुभकामना ,धन्यवाद २०८२/२/१८ गते,