मजदुर दिवसयात दुवाला स्वयेबलय्

कृष्ण प्रजापति
संसार निगू धु्रबय् विभाजन जुयाच्वंगु दु । पूँजीवादी संसार व समाजवादी संसार । सकसियां नये त्वने खनेमाः व सकलें जनतां योग्यता कथंया ज्या व ज्या कथंया ज्याला दयेमाः धइगु धारणा समाजवादी धारणा खः । तर पूँजीपतितय्सं न्ह्याब्लें सर्वहारा जनतायात क्वत्यलाः थः सदां शासक जुइगु दाऊ जक स्वयाच्वनी । उकथं थः सदां मालिकया मालिक जक जुयाच्वनेगु कथं पूँजीवादी देय् अमेरिकाय् जूगु आन्दोलनया लुमन्तिइ न्यायेकीगु छगू दिवस खः अन्तर्राष्टिय श्रमिक दिवस । गुगु मई १ तारेखकुन्हु विश्वन्यंकं हनेगु यानाच्वंगु दु । मजदुर दिवस अमेरिकाया सिकागो शहरया मजदुरतय् आन्दोलन व योगदानया लिच्वः खः । छगू ल्याखं थ्व आन्दोलन विश्वब्यापी रुपं प्रचार जूवन । थौं स्वयां सलंसः दँ न्ह्यः छगू विकासित शहर सिकागोया मजदुरतय्त जुयाच्वंगु शोषण, अन्याय अत्याचारया बिरोध यायेगु संस्कार संस्कृति सुरु जूगु खः । गुकियात थौं मजदुर दिवस कथं विश्वन्यंकंया सर्वहारा मजदुरतय्सं हनेगु याः ।
    सुरुं अमेरिकाया छगू विकसित औद्योगिक शहर शिकागोया मजदुरतय्सं थःपिंत च्याघौ जक ज्या यायेगु माग याःगु खः । अब्ले मजदुर लहिनातःपिं पूँजीपतितय्सं थःपिनि यक्वः लब कायेगु लागिं न्हिं झिंच्याघौ तक ज्या याकीगु प्रचलन जुयाच्वंगु खः । ज्याला धाःसा नयेत गाः मगाः । छगः पाउरोटी नःगुया भरय् चांन्हिं ज्या सनाच्वनेमाः । थ्व धइगु दास, भू दास व कमैया सरहया जीवन खः । स्वतन्त्र पेशा याना नं थथे छम्ह दास थें दास मालिकं धाःथें च्वनेमाःगु स्थिति वइगु इलय् गुलि नुगः मछिनिगु खः ? उकिं नं बिस्तारं अनया मजदुरत संगठित रुपं न्ह्यःने वनेगु ज्या जुल । थःगु अलग्ग च्वनेगु वा द्यनेगु क्वथा मदुगु कारणं मजदुरत हुलका हुल छगू क्वथाय् चितु चिना द्यनाच्वनी । उकिं याना नं उमित थीथी कथंया ल्वय् लगे जुइ । सुख, सुविधा व ऐश आराम धइगु ला मजदुरतय् जीवनय् गब्लें खनेदुगु मखु । थज्याःगु अन्यायया विरोधय् सः पिज्वःगु ई खः सन् १८८९ । थ्वहे सालय् संसारया मजदुरतय् प्रतिनिधितय् मुँज्यां १ मईयात अन्तर्राष्टिय मजदुर दिवस कथं हनेगु घोषणा जूगु खः ।
    मजदुर दिवस हनेगु परम्परा उलि अःपुक सुरु जूगु धाःसा मखु । गुलिं संगठन याना जूपिं मजदुर नेतातय्त जेल नेलया सजायँ नं जुल । आन्दोलन यायेगु घोषणा जुइवं अब्लेया पूँजीवादी सरकारं षडयन्त्रपूर्वक अन थः मनूतय्त तःतःधंगु जुलुसया दथुइ च्वनाः प्रहरीयात अप्पां कयेकेगु ज्या याकल । गुकिया कारणं प्रहरीं हुलय् गोली कयेकल । गुलिं मजुदुरत सित । मजदुर नेतातय्त फाँसीया सजायँ न्यंकल । फाँसीया सजायँ न्यंकूगु जक मखुसें आन्दोलनया नेतृत्व यानाच्वंगु स्पष्ट जुइवं मजदुर नेतातय्त ज्वना यंकाः फाँसी नं बिल । उमित जक यखाना स्यायेवं उकिया बिरोधय् झन् थीथी थासय् तकं कारखानाया मजदुरत जुरु जारुं दना वयाः हडताली मजदुरतय्सं तःधंगु बीरता क्यनाबिल । गुलिं मजदुर आन्दोलनयात संसार न्यंकं थ्यंकेत नं ग्वाहालि जूवन । उकिं नं थ्व आन्दोलन विश्वब्यापी जूवन ।
    थथे गन अन्याय अत्याचार जुइ, अन आन्दोलन जुइ । गन दमन जुइ, अन प्रतिकार जुइ धइथें अमेरिकी सरकारया बिरोधय् मजदुरतय्सं ब्यापक रुपं बिरोधया सः थ्वयेकल । मजदुर आन्दोलन झन चर्के जुजुं वन । उकिं थ्व आन्दोलनयात विश्व प्रसिद्ध मजदुर आन्दोलन कथं कयातःगु खः । विश्व संकेफुगु थ्व आन्दोलनय् मजदुरतय्सं आपालं बलिदान यात । पूँजीवादी षडयन्त्रया कारणं मजदुर नेतातय् हत्या जूगु जक मखुसें निर्दोष मजदुरत नं हत्या जूवंगु दु । तर पाप धइगु पाखा क्वसं च्वना हालाच्वनी धइथें मजदुर व सर्वहारा वर्गयात अन्यायपूर्वक दमन याःगुया बिरोधय् ब्वलंगु आक्रोषपूर्ण सः झन जक तःसः जुया पिदन । थ्व धइगु मौलिक अधिकार नयेगु, त्वनेगु व द्यनेगु सुनिश्चित यायेत मजदुरतय्सं थ्वयेकूगु शान्तिपूर्ण व न्यायपूर्ण सही आन्दोलनयात अन्यापूर्वक दमन याःगुया लिच्वः खः । पूँजीपतितय्सं आः थें अब्ले नं छगू जातिया मजदुर व मेगु जातिया मजदुरतय् दथुइ ल्वापू ब्वलंकाच्वनी । रंग वा छयंगु हाकूगु व भुइगुया आधारय् उमित थः थः विभक्त यायेत स्वयाच्वनी । तर मजदुर व सर्वहारा वर्ग शिक्षित जुइवं धाःसा थ्व गलत प्रबृत्ति खः धइगु सिइकल । थः सु सत्रु खः धइगु चायेकल ।
    अन्याय यायेगु स्वयां अन्याय सह यायेगु गलत वा पाप खः धइ । थथे अन्याय अत्याचार सह याना च्वंपिं गरिब मजदुरतय्सं छगू नेतृत्व व उभार मलाच्वंगु खः । जब संगठन सुरु जुल । उमित अज्याःगु भरोसा नं दत । उकिं नं सन् १८९० तक अमेरिका नापं यूरोपया आपालं देसय् ८ घण्टा जक ज्या याना नं नयेत, पुनेत व स्वास्थ्य उपचार यायेत गाक्क ज्याला दइगु बन्दोबस्त जूवन । थ्व संसारया मजदुरतय्गु विजय खः । थ्वहे विजय उत्सब कथं औपचारिक निर्णय यानाः अन्तर्राष्टिय मजदुर दिवस हनेगु थ्व परम्परा सुरु जूगु खः । नेपालय् नं नेपाली मजदुरतय्सं इलय् ब्यलय् ज्याला अप्वयेकेमाःगु, थःपिंत स्थायी यायेमाःगु, पेन्सनया माग सहित आन्दोलन जूगु दु । तर पूँजीवादी बन्दोबस्त तकं गति मलानीगु झीगु देसय् आः तकं मजदुरतय्गु भविष्य सुनिश्चित यायेगु छुं नं कथंया बन्दोबस्त मजूनि । २०४२ सालय् शिक्षक आन्दोलन जुयाः गुलिं शिक्षकत जेलय् च्वनालिं बलं ककं हाकिम सरह जुइमाःपिं शिक्षकतय्त पिउन सरह तयातःगु खँ नेपाल सरकारं वाः चायेकल । आः नं शिक्षक नापं बुद्धिजिबी वर्ग व तमाम ज्या याना नइपिं ज्यापु ज्यामितय्गु आन्दोलन यायेगु आवश्यकता जुयाच्वंगु दु । थौंकन्हय् ज्याला म्हो बियाः ज्या यक्वः याकेगु चलन संसार न्यंकं म्हो जुजुं वनाच्वंगु दु । तर भाः बेसा तसकं थिके जूगु कारणं वर्तमान ज्यापु ज्यामिं कयाच्वंगु ज्यालापाखें नयेत त्वनेत भ्या मचा हे मगाः ।
    आन्दोलन व संघर्ष धइगु बाध्य जुयाः याइगु खः । छुं रहर पूवंकेत वा लय्तया याइगु मखु । थौं अन्याय पूर्वक ज्या याकातःगु आपालं उद्योग व औद्योगिक प्रतिष्ठानत दु । गुलिं मेगु ज्या मदुगु कारणं भ्या भचा हे ज्या मदयेक च्वनेगु स्वयां उगु म्हो ज्याला जूसां नयेत ज्यामित बाध्य जूगु दु । थ्व स्वयेगु इलय् झीथाय् नं मजदुरतय्गु भविष्य धाःसा सुनिश्चित जूगु मदुनि ।