हाकनं ब्वलंगु एमसीसीया चर्चा

कृष्ण प्रजापति
    अमेरिकी सहयोग नियोग मिलिनियम च्यालेन्ज कर्पोशसनपाखें नेपालय् ५० करोड अमेरिकी डलर ग्वाहालि कथं वइगु खँय् देसय् आपालं बादविवाद जारी जुयाच्वंगु दु । छुं ई सुस्त खने दुसां हाकनं छक्वः थ्व विषययात कया चर्चा परिचर्चा सुरु जूगु दु । खास याना प्रधानमन्त्री शेरबहादुर देउवां मिलिनियम च्यालेन्ज कर्पोरेशन एमसीसी सम्झौताया बारे थीथी राजनीतिक दलतलिसें बालुवाटारय् बैठक सःतेवं हाकनं छक्वः थुगु विषय चर्चाया केन्द्रबिन्दुइ थ्यगु खः । मिलिनियम च्यालेन्ज कर्पोरेशनं बिइगु दां अमेरिकी सरकारया साम्राज्यवादी सोच विचारयात ग्वाहालि यायेगु कथं वःगु कारणं नं थौं थुकियात कयाः ब्यापाक रुपं जनमानसं बिरोध यानाच्वंगु खः । थौं तक थ्व देय् सार्वोभौमसत्तासम्पन्न स्वतन्त राष्ट जुयाच्वंगु दु । तर गब्ले विदेशं धाःथें थन राज्य सञ्चालन याये मालावनी । अब्ले थ्व मचायेकं अमेरिकी साम्राज्यवाद व भारतीय बिस्तारवादया उपनिवेश थें जूवनेफु ।
    लिपा जुइगु खँयात न्हापा हे ध्यानय् तयाः सतर्कता छ्यलेगु बुद्धिमानी खः । श्रीलंकाय् थज्याःगु कथंया मिलिनियम च्यालेन्ज कर्पोरेशन सम्झौता लागू जुयाः लिपा नं रद्द जूगु दु । अज्याःगु क्वपुलांगु वा पिने प्रयोग याना नं राष्टघात सिद्ध जूगु सम्झौतायात झीगु देय्या सत्ताशीन नेतातय्सं धाःसा दुत हयेगु सम्झौता यानाः उकियात सदनं पारित यायेगु ताक स्वयाच्वंगु दु । न्हापा थुगु दां कयाः जग्गा जमीन नापं थीथी कथंया तःतःधंगु क्षेत्रय् थुगु मिलिनियम च्यालेन्स कर्पोरेशनया दां लगानी याना तयेधुंकूगु कारणं थ्व सम्झौता सत्ताशीन पूँजीवादी दलतय् निंतिं नये धुंकूगु नसायात ल्ह्वये नं मजिउ, फाये नं मजिउ थें जुयाच्वंगु खः । छखे सत्ताशीन पार्टीं एमसीसी सम्झौता पारित यायेत दुनंदुनं तयारी यानाच्वंगु दु । प्रतिपक्षी च्वनाच्वंपिं सारा दलत धाःसा उकिया विरोधय् संसद अवरोधनिसें कयाः सतकय् तकं नारा जुलुस व सदन घेराऊ थेंज्याःगु ज्याय् तल्लीन जुयाच्वंगु दु । सदनय् अवरोध चीकाः सदनपाखें एमसीसी पारित यायेगु कुतः जुइवं थप आन्दोलन चर्के जुयावंगु दु । खतराया दथुइ थ्व आन्दोलन चर्के जुइगु नं स्वाभाविक ।
    प्रधानमन्त्रीं बालुवाटारय् सःतूगु बैठकय् नं अधिकांश राजनीतिक पार्टीं एमसीसीया विपक्षय् थःपिनि तर्क तःगु दु । तर प्रधानमन्त्रीयात  बियातःगु मू डाफ्टय् तकं सम्झौता याकीपिं तत्वतय्सं पूर्ण विवरण मक्यंसें गुमराहय् तयातःगु जकं खःला धइकथं अन सहभागीतय्सं अनुभव याये मालावन । सम्झौताय् खाली नोक्सान मदु कि फाइदै फाइदा जक क्यनातःगु दु । तर एमसीसीया अनुसुची १ य् नेपाःया जलविद्युत भारत यंकेगु व नेपाःयात अन्धकारय् तयेगु खँ न्ह्यथनातःगु दु थुकियात प्रधानमन्त्रीं गुकथं थुइकल खः ? अझ सम्झौताया ४.८ य् एमसीसीया सहायक उपाध्यक्षयात प्यासिफिक, एसिया, ल्याटिन अमेरिकाया अतिरिक्त प्रतिनिधि नियुक्त यायेगु खँ न्ह्यथना तःगुलिं स्पष्ट रुपं थ्व सम्झौता छगू कथं हिन्द प्रशान्त लागाय् अमेरिकी सैन्य गठबन्धनया अंश खः धइगु खनेदु । उकिंं अमेरिकी सेनायात नेपालय् परेड म्हितीगु स्वतन्त्रता बीगु व उमिगु लागिं झी दास सरह जीवन हनेमालीगु कारणं थ्व सम्झौता रद्द यायेगु माग विपक्षी राजनीतिक दलतय्सं यानाच्वंगु खः ।
    थःगु पालाय् सम्झौता जूगु कारणं डा. बाबुराम भट्टराई एमसीसीया मिखा तिस्सिना समर्थन यानाच्वंगु दु । केपी ओलीं पश्चिमं सूर्य लुया वइगु वा नेपाःयात स्वर्ग दयेकीगु धकाः महाकाली सन्धीया समर्थन याःथें थौं वयाः बाबुराम भट्टराईनं तप्यंक राष्टघाती खनेदुगु एमसीसी सम्झौता मजुल धाःसा देय् ख्युंक च्वनेमाली । थ्व सम्झौता पारित यायेमाः धइगु पक्षय् दु । नापं सत्तारुढ नेपाली कांग्रेसया नेतात नं सम्झौता याकेगु पक्षय् दु । गुम्ह गुम्हेसियां विदेशीया दां नये धुंकूगु दु । उमिसं थ्व सम्झौता पारित याकाः थःपिसं नये धुंकूगु उगु दां पचे यायेगु निंतिं एमसीयात सदनपाखें पारित याकेमाः धयाच्वंगु दु । मखुत धाःसा नेपाल मजदुर किसान पार्टी, राष्टिय जनमोर्चा, राप्रपां तकं राष्टघाती सम्झौताया बिरोध याना च्वना नं थ्व सम्झौतायात याकनं पारित याकेगु पक्षय् उपिं छाय् लगे जुल जुइ ?
    सत्ता गठबन्धनय् दुथ्याःगु माओवादी केन्द्र व मेगु सत्ता साझेदारी दल नेकपा एकीकृत समाजवादीं सशोधन याना थ्व सम्झौतायात पारित याकेगु पक्षय् दु । उमिसं मचायेकं थ्व सम्झौता पारित याकाः देय्यात कन्हय् जुइगु नोक्सानीइ ब्वति कायेत स्वयाच्वंगु दु । अथे जुल धाःसा गथे सत्ताशीन दल प्रति जनताया आक्रोस अप्वःगु खः । थ्व सत्ता साझेदारी दल नं दोष मुक्त जुइ फइमखु । वास्तबय् एमसीसी सम्झौता परित याकेत स्वयाच्वंगु राजनीतिक दल व प्रशासनिक रुपं उमित ग्वाकाच्वंगु शक्ति फुक्कं विदेशी दलालत खः । प्रमुख प्रतिपक्षी दल एमाले थःपिसं कारबाही यानापिं सांसदतय्गु बारे सभामुखं इलय् जानकारी मबिउगु त्वह तयाः आः तकं सभामुुखं सतूगु बैठकया बाहिस्कार यानाच्वंगु इलय् प्रधानमन्त्रीं थ्व विषययात कयाः सतूगु बैठकय् वये चाहे मजूगु कारणं उमिसं तर्क ला छुं तये मफुत । तर बालुवाटारय् दुबलय् एमसीसी समर्थन याना बालकोटय् थ्यनेवं एमसीसीया बिरोध यायेगु केपी शर्मा ओलीया चालयात नं जनतां बांलाःक हे ध्वथुइका च्वंगु दु । थःगु पालाय् जूसा पारित यायेमाः धायेगु अले सत्ताय् मदयेवं उकिया बिरोध यानाः जनसमर्थन कायेगु नीति छु खः ?
    एमसीसी सम्झौता देश हित अःखः खः धइगु स्पष्ट खँ सम्झौताया दफा दफा पुइक स्वयेगु इलय् स्पष्ट जू । दफा ६.८ य् उगु सम्झौतां नेपाःयात हानी नोक्सानी जुल धाःसा वा नेपालीत सित धाःसा उजुरी तये मदइगु खँ न्ह्यथनातःगु दु । थुगु बुदां थन अमेरिकी सेनां लाथेंपाथें ब्यवहार यानाः थनया म्ह्याय्मचात स्यत, बलात्कारय् लात वा स्याना बिल धाःसां उकिया विरोध नं याये मदइगु अले गनं उजुरी नं लगे मजुइगु जुल । थुकिं नेपाःया कानून निषेध याइगु बांलाक खनेदु । थुकिं नेपाःया स्वतन्त्रता व सार्वोभौमिकता नष्ट याइगु स्पष्ट खने दयाच्वंगु दु । अज्याःगु सम्झौताय् हस्ताक्षेर यानाः आः उकियात सदनं पारित यायेमाः धइगु माग याइपिं झी राजनीतिक नेतात गुलि तक दूरदर्शी तायेकेगु ? अझ दफा ७.१ पुइकेगु खःसा उगु सम्झौता व नेपाःया कानून बाँझे जुल वा मिले मजुल धाःसा नेपाःया कानून निषेध जुयाः उगु सम्झौता लागू याइगु खँ न्ह्यथंगु दु । थुकिं नेपाःया कानून स्वया नं थ्व च्वय् खः धइगु क्यं । अथे जुयाः समग्रय् जनताया हीतया लागिं एमसीसी सम्झौताया बिरोध सकसिनं यायेमाः ।