आत्मनिर्भरताया आधार कृषि लागा
मंसिर २७, २०७८, सोमबार | दिउँसो १२:१८ बजे | 65
कृष्ण प्रजापति
नेपाल कृषि प्रधान मुलुक खः । थन ताः ई न्ह्यःनिसें हे नेपाली जनता कृषि ज्याय् संलग्न जुयाच्वंगु दु । आपालं मनूत कृषिइ ज्या याना थःपिनि जीवन निर्वाह यानाच्वंगु कारणं थ्व देय् कृषि प्रधान मुलुक धयातःगु दु । थ्व देय्या ८० प्रतिशत स्वयां अप्वः मनूत आः नं कृषि पेशाय् संलग्न जुयाच्वंगु दु । वा लिपा कनि व वयां लिपा दुसिया उत्पादन याना देय्यात आत्मनिर्भर यायेगु ज्याय् नेपाःया कृषकतय्सं योगदान यानाच्वंगु दु । तर सरकारी स्तरं धाःसा कृषि लागायात ध्यान तयाच्वंगु खनेमदु । कृषि विकास बैंक दु । कृषि लिसें सम्वन्धित थीथी ततःधंगु फार्मत देसय् चायेकातःगु दु । अथे खःसां कृषि उत्पादनया आधार जुयाच्वंगु रासायनिक साः देसय् मदुगु व उगु साः हयेत विदेसय् वनेमाःगु कारणं धाःसा दँय्दसं नेपाःया कृषकत हैरान जुयाच्वंगु दु । नेपाल लःया श्रोत अप्वः दुगु व थनया चा नं अतिकं उत्पादनशील जूगु ल्याखं नं थ्व देय् कृषिइ च्वन्ह्यायेफुगु राष्ट खः ।
देसय् आः नं निजी सम्पत्ति धइगु २८ प्रतिशत जक दु धाइ । उकिं सरकारं यायेत स्वत धाःसा फाँटका फाँट कृषि फोर्म तयार यानाः उकिं उत्पादन जूगु असलि चीजत नेपाली जनताया लागिं उपभोग यायेत तयार यायेफु । आः नकतिनि थीथी थासय् च्वले लहीगु फोर्म, बंगुरु वा सुंगुर लगीगु फोर्मत निर्माण सुरु जूगु दु । कृषि विकास बैंकं उमिगु लागिं छुं छुं अनुदान ग्वाहालि नं यानाच्वंगु दु । अथे स्वयेगु खःसा सकल कृषि पेशा याइपिं मनूतय्त सरकारं सहुलियत दरं साःया बन्दोबस्त यानाः कृषि उत्पादन अप्वयेका देसय् आर्थिक विकास यायेफइ । वास्तबय् कृषि लागाया आत्म निर्भरतां जक नं नेपाःया आत्मनिर्भर यायेफु । म्हिगःनिसें कृषि गुकथं यायेमाः धइगु झी नेपालीतय्के ज्ञान नं दु । धःया ब्यवस्था यानाः थाय् थासय् नहर दयेका तःगु दु । नगदे बाली, अन्न बाली, फलफूल थाय् थासय् लगे यायेगु स्वत धाःसा उकिं झीगु देसय् उत्पादन अप्वयेकेगु जक मखु कि उगु उत्पादन मेमेगु देसय् यंक मियेगु ज्याय् नं झी न्ह्यःने लाइ ।
बुरांज्या याना लहर बहर यायेगु स्वनिगःबासी नेवाःतय् उत्सब थौं गौण जूवंगु दु । तराई लागाय् द्धहं दथुइ चिनाः दाईं यायेगु चलन, रोपाईं जात्रा मौन जुयाच्वंगु दु । सरकारं अज्याःगु ज्याय् संलग्न कृषकतय्त आर्थिक उत्पादन यायेत स्वःगु मदु । भिंगु, निंगु व ल्वय्लिसें ल्वायेत तकं शक्तिवद्र्धक धयातःगु हाकुजा, हाकुगु जाकि व मुति थ्वँ उत्पादन यायेत मदयेकं मगाइगु थज्याःगु कृषिलिसें स्वापू दुगु गुलिं चीजयात सरकारी स्तरं व निजी स्तरं ध्यान तयेमाःगु खनेदु । हाल देसय् सहकारी आन्दोलनया प्रभााव अप्वयाच्वंगु दु । उकिं नं कृषकतय् आवश्यकता साः उमिपाखें वितरण यायेगु चलन वःगु दु । छुं छुं कृषि सामग्री उमिपाखें वितरण जुयाच्वंगु नं दु । आः सहकारी संस्थात मुक्कं आर्थिक कारोबारय् जक लिकुना मच्वंसें थज्याःगु कृषि उत्पादनया थीथी आधार तयार यायेगु ज्याय् नं संलग्न जुइफत धाःसा उकिं देय्यात आत्मनिर्भर यायेफइ ।
कृषि क्षेत्रयात हेवाय् चवाय् यानाच्वंगु कारणं स्वीदँ न्ह्यय्दँ न्ह्यः भूमि सुधार लागू जूगु झीगु देसय् आः तकं कृषि क्षेत्रयात सरकारं सबल याये मफयाच्वंगु खः । आपालं अन्याय जुल धाःसा उकिया बदला कायेथें असन्तोष पैदा जुइगु स्वाभाविक खः । उकिं नं बारम्बार भारतय् कृषकतय् आन्दोलन जूगु दु । अन खास यानाः तू उत्पादन याइपिं कृषकतय्त माक्वः सहुलियत मदुगु कारणं ल्वापू जुइगु खः । थुगुसी नेपालय् नं तराईया तू उत्पादन याइपिं कृषकतय्गु त्यासाया ब्याज तकं पुले मफइगु अवस्था सिर्जना जुइवं उपिं येँय् थ्यंक वया उत्पादन बन्द यानाः आन्दोलनय् कुहां वःगु खः । मोदी सरकारया असमझदारीया कारणं आपालं भारतीय कृषकत दुःख सीमाःगु अवस्थाय् लात । अथेहे प्रधानमन्त्री केपी शर्माया गलत कृषि नीतिया कारणं नेपाःया तू उत्पादन याइपिं कृषकतय्त समस्या जुयाच्वंगु दु । थौं तकं तराईया तू उत्पादन याइपिं कृषकतय्त चिनी कारखानां उचित रुपं मूल्य क्वछिउगु मदुनि । नापनापं ला उत्पादनया लागिं खा लहीपिं चितवन व ख्वपया आपालं कृषकतय्गु ज्याय् नोक्सानी बाहेक आर्थिक रुपं बांलाःगु खनेमदुनि । बजारया माग स्वयां न्ह्याथे याना नं म्हो यायेगु नीति कथं गब्लें गब्लें नक्कली रुपं बर्डफ्ल्यू वयेक नं थन खा स्यानाच्वंगु दु ।
थथे नेपालय् भूमिइ उत्पादन जुइगु तरकारीनिसें पशुपालन ब्यवसाय यानाच्वंपिं कृषकतय्त तकं बांलाःगु उत्पादन व आर्थिक लाभ यायेगु ज्याय् सरकारं ग्वाहालि यानाच्वंगु खनेमदु । नक्कली फोर्म क्यनाः आर्थिक लाभ कायेगु वा अनुदान स्वइपिं शक्तिशाली मनूत धाःसा आपालं खनेदु । भारतय् गथे मोदी सरकारं हःगु स्वंगू कृषि सम्वन्धी कानून खारेज यायेत माग यासें आन्दोलन जूगु खः । नेपालय् नं याकनं रासायनिम साः कारखाना दयेकेगु माग याना आन्दोलन यायेमाःगु अवस्था वःगु दु । दछि तक आन्दोलन यानालिं भारतय् कृषकतय्सं थःपिनि आन्दोलनपाखें सफलता हासिल याःगु दु । उकिं सयेका सिइक नेपाली कृषकत नं आन्दोलित जुइमाः । म्हिगः कृषि पेशाय् संलग्न कृषकतय्गु आन्दोलनं थीथी राजनीतिक पार्टी व सरकारयात ग्वाकीगु खः । आः नं अथे यायेफत धाःसा गमलाय् वा पिना औपचारिकता पूवंकेगु थेंज्याःगु ज्या असार १५ गत मजुइगु खइ ।
न्हय्दँ न्ह्यःनिसें लगातार शासक दल जुयाच्वंगु भारतीय जनता पार्टी गथे कृषकतय् न्ह्यःने झुके जुइत बाध्य जूगु खः । नेपालय् नं पीडित सकल कृषक वर्ग छथाय् मुनाः आन्दोलन यात धाःसा जनताया मागयात बाध्य जुया सरकारं सम्बोधन यायेमाली । म्हिगः झी परनिर्भर जुयाः कृषि पेशायात अमार्यादित वा सुयां याये मंमदुगु कथं कयाच्वंसां गोलभेदा, तू खेती, नगदे बालीया उत्पादन आदि ज्याय् सहकारी संघ संस्था नं न्ह्यचिका उकिया बदलाय् सरकारं उमित सहुलियत दरं साः बियेगु व लगानी थप यायेत त्यासाया ब्यवस्था यानाः अनुदान ग्वाहालि यायेगु नीति ज्वन धाःसा थज्याःगु कृषि योग्य जमीन फुक्कं बाँझो मजुइगु खइ । थौं थें अप्पा भट्टायात अथें जग्गा बियाः बाँझो तयेगु प्रबृत्ति न्हंका छ्वये फइगु खइ । मखुत धाःसा झीसं आः नं भारत व तेश्रो मुलुकपाखें दँय् अरबौं अरबया जाकि, कःनि न्याना नयेत बाध्य जुयाच्वनेफु ।
Comments
