राजनीतिक संस्कारया अभाव

राजनीतिक पार्टी निश्चित उद्देश्य व आधार ज्वना नीस्वनीगु खः  । तर थौंकन्हय् दुगु राजनीतिक पार्टीया खँ ल्हायेगु खःसा उकिं छुं कथंया उद्देश्य ज्वना व उद्देश्य पूर्तिया लागिं छुं कथंया ठोस ज्या यानाक्यंगु मदु । राणा कालय् राजनीतिक पार्टी संगठन चायेके मदुगु जक मखु कि प्यम्ह मनू तकं छथाय् मुनाः सल्लाह साहुति याये मदइगु कथं नियम क्वछिना व नियमयात लागू यानातःगु खः । राणा काल लिपा छुं ईया लागिं प्रजातन्त्र स्थापना जुल नं उकिं देसयात ठोस उपलब्धी यायेफुगु खनेमदु । अथे खःसां स्वीदँ तकया पंचायती शासन ब्यवस्थाय् नं जनताया लागिं उगु पद्धतिं छुं योगदान बिइफुगु खनेमदु । संसारय् न्ह्यागु शासन ब्यवस्था जूसां उकिं छुं कथंया उपलब्धी पित बिइत स्वयाच्वनी । सरकारं छु यात धाःसा समाजया लागिं हित जुइ धइगु नं ध्यान तयेमाः । थन ला पंयायत मजिल, राजतन्त्र मजिल धकाः गणतान्त्रिक शासन पद्धति स्थापना जुल नं उपलब्धी शून्य ।

वास्तबय् शासन सत्ता चले याइपिनि राजनीतिक संस्कारया अभाव खने दयेवं जनतां दुःख सीगु जुयाच्वन । मू उद्देश्य जनताया सेवा जूसा उगु उपलब्धी प्राप्तिया लँपुइ वनेत अनेक लँ दइ । तर ब्यापारी सोच व ध्यबा कमे यायेगु लागिं जक राजनीतिक पार्टी नापं सतीगु व थःगु सम्पत्ति बचे यायेत व लाभया लागिं जक राजनीतिइ प्रवेश जुइपिं नेतातय् कारणं देसं बांलाःगु उपलब्धी चूलाके मफयाच्वंगु खः । मखुत धाःसा २०४६ सालय् देसय् प्रजातन्त्र पुनःबहाली जूगु खः । २०६२।६३ पाखें देसय् गणतन्त्र स्थापना जुइधुंकूगु खः । प्रजातन्त्र, गणतन्त्र, संघीयता व धर्मनिरपेक्षतां नं देसय् प्रगतिशील लँपू ज्वने मफयाच्वंगु कारणं थौं अग्रगमण स्वयां देसय् प्रतिगमनकारीतय् सः तःसः जुयाच्वंगु दु । पुलांगु राजतान्त्रिक ब्यवस्थाय् थःगु हैकम कायम यानाच्वंपिं आःया कांग्रेस व एमालेया नेतातय्सं थःपिनि लँपू सही मखुला धकाः सोच अप्वयेका हःगु दु । थ्व धइगु संस्कार परिवर्तन मजूगु व राजनीतिक पार्टीयात प्रबलिकरण याये मफुगुया लिच्वः जक खः । म्हिगः पंचायती ब्यवस्थां थःपिनि सोच कथं ज्या यानाच्वंगु थासय् बहुदलीय ब्यवस्था व गणतान्त्रिक पद्धतिं थाय् कायेमाःगु थासय् अथे याये मफुगुलिं खः । आः नं राजनीतिक पार्टीया सत्ता जक हिल तर शासकत धाःसा म्हिगः थें थःपिनि निहित स्वार्थी तत्वया लागिं जक जुयाच्वंगु दु ।

पंचायती ब्यवस्थां सबै नेपाली पंच वा सबै पंच नेपाली धइगु नारा थ्वयेकूगु खः । तर थौं बहुदल वःसां राजनीतिक पार्टी वा दलया आधारय् शासन पद्धति चले यायेमाः धइगु धु्रबसत्य मान्यतायात कायम यायेफुगु खनेमदु । छाय्धाःसा राजनीतिक पार्टीपाखें सांसद जूपिसं तकं थः यत्थें स्वतन्त्र रुपं सदनय् मतदान यायेदइगु ब्यवस्था जूगु दु । सर्वोच्च अदालतं अथे थःगु पार्टीया ह्वीप अःखः मतदान याःपिंत तकं कारवाही यायेमते धकाः फैसला न्यंकूगु दु । बहुदलीय प्रजातान्त्रिक ब्यवस्थाय् बहुदल वा पार्टीं धाःथें वा पार्टीया सरकारं धाःथें जुइमाःगु थासय् सर्वोच्चं धाःकथं सरकार परिवर्तन जुइगु, अदालतया आदेशं राष्टपतियात क्वछुकिगु व दलतय्गु स्वयां न्यायपालिकाया अधिकार अप्वः खनेदइगु चलन सुरु जूगु कारणं आः संविधान अनुसारं देस चले जूगु मन्त धइगु क्यने धुंकूगु दु । संसारया छुं नं देसय् मदुथें थन संविधानयात थःगु कथं ब्याख्या यायेगु चलन सुरु जूगु दु । व चलन धइगु अदालतं सरकार परिवर्तन यायेगु न्हूगु प्रबृत्ति खः ।

संविधानया गुगुं नं थासय् अदालतं सरकार परिवर्तन यायेगु वा न्हूगु सरकार गठन यायेत आदेश जारी यायेगु उल्लेख जुयाच्वंगु मदु । तर थौं छगू आदेशया भरय् सरकार परिवर्तन जुइगु चलन वःगु दु । सरकार थुलि कमजोर रुपं स्थापना जुइगु व अःपुक क्वदलिगु जुल धाःसा राजनीतिक पार्टी माल हे छाय् ? म्हिगः जुजुया शासन ब्यवस्थाय् थें थः यःपिंत थत्थें प्रधानमन्त्री यायेगु व थः मयःपिंत तुरुन्त उगु पदं चीकेगु यासां जिल । लोक सेवा आयोग, निर्वाचन आयोग थेंज्याःगु आयोगतय्सं थें अदालतं छम्ह निम्ह कर्मचारीपाखें शासन चले यायेगु पद्धतिया विकास याइगु जुल । संसार अथे चले जुइफइगु खःसा प्रजातन्त्र छाय् माल, लोकतन्त्र छाय् माल अले देसय् गणतान्त्रिक शासन पद्धति लागू जुल धकाः राजतन्त्र थें सलंसः पुलांगु क्वातुगु ब्यवस्थायात परिवर्तन याये माल हे छाय् ?

राणा कालय् कौशि तोशाखानापाखें दच्छिया लागिं पद विभाजन, बधुवा, घटुवा वा खोसुवा यायेगु चलन दुगु खः । उकियात लिपा पद कथं ज्या यायेगु याना लोक सेवा आयोग दयेकल । तर नं कर्मचारीतय्त चले यायेगु निंतिं जुजु, मन्त्री वा शासन पद्धतिइ च्वनीपिसं थः थःगु कथं मान मर्याया व नियम क्वछिनातःगु दइ । थौं उलि नं मदये धुंकूगु अवस्था दु । प्रधानमन्त्री हिलेगु ज्या तकं अदालतं याये धुंकूगु थ्व अवस्थाय् कामचलाउ सरकार धासां पिनेया मनूतय्सं छु गथे धाल अथे जकं नेपालय् शासन चले जुइगु खःसा धइगु ग्याचिकू ब्वलनाच्वंगु दु । छखे सतकय् एमसीसी पास याये मजिउ धइगु सः थ्वयेकाः नारा जुलुस जुयाच्वंगु दु । मेखे दुनं दुनं थन एमसीसीया पक्षय् एकमत जुयाच्वंगु स्थिति दु । छु उपलब्धी जुइगु जुल व थनया नेतात उलि लालायित जुयाः विदेशीं दात बिउगु छुं रकमय् थःपिंत लुकुं फियेगु काइदा स्वयाच्वन ? नेपालय् न्हापा स्वयां अप्वः विदेशी हैकम चले जुइगु खने दयाच्वंगु दु । थ्व धाःसा देय्या लागिं बांलाःगु संकेत मखु ।

म्हिगः सामन्ती कालय् धर्म, संस्कृति कथं देय् चले जुइगु खः । तर आः राजनीतिक पार्टीया हावी जुइधूंकूगु थ्व इलय् भौतिक दृष्टिकोणयात दक्कलय् अप्वः थाय् बियेमाःगु खः । तःधंगु राजनीतिक पार्टीं धाःथें देय् चले जुइमाःगु खः । तर जनताया मतदानं तःधंगु पार्टी जूगु राजनीतिक पार्टीत थः थः ल्वानाच्वंगु कारणं जुइफु भाई फुटे गवार लुटे धइगु उखान चरितार्थ जूगु दु । थः थः ल्वानाच्वंगु कारणं अल्पमतया नेपाली कांग्रेसं सत्ता हदपे यानाच्वंगु दु । तःधंगु पार्टी जूसां उगु पार्टी आः प्रतिपक्षी च्वनेत बाध्य जूगु दु । थ्व धइगु संसारय् चले जुयाच्वंगु बहुदलीय प्रजातान्त्रिक शासन पद्धति वा वेष्ट मिनिष्टर प्रणालीया अःखः खः । थ्व अमेरिका वा बेलायती शासन पद्धतियात नाला काःसा उकिया नियमत तोडे याना शासन चले जूगु खः ।