कोन्ज्योसोम तामाङ पदयात्रा कार्यक्रम सम्बन्धमा सुझाव तथा अनुभूति

कोन्ज्योसोम धार्मिक पर्यटन विकास समितिको आयोजनामा सम्पन्न भारदेव–कोन्ज्योसोम प्रतिमा–पात्ले भञ्ज्याङ–बतासे–कालेश्वर हुँदै भारदेवसम्मको तामाङ पदयात्रा कार्यक्रममा सहभागी हुने अवसर प्राप्त गर्नु मेरा लागि अत्यन्तै स्मरणीय रह्यो। तीन दिनसम्म सञ्चालन भएको यस कार्यक्रममा उत्साहजनक सहभागिता रहेको थियो। पहिलो दिन कोन्ज्योसोम–भारदेव मिनी रिसोर्टमा पुगेर बसोबास, दोस्रो दिन पदयात्रा सम्पन्न गरी पुनः सोही स्थानमा विश्राम तथा तेस्रो दिन बिहानको भोजनपछि फर्किने व्यवस्थाले कार्यक्रमलाई अत्यन्तै व्यवस्थित, सहज र स्मरणीय बनाएको अनुभव भयो। पदयात्राका क्रममा कोन्ज्योसोम क्षेत्रको अनुपम प्राकृतिक सौन्दर्य, हरियाली वनजङ्गल, मनोरम हिमाली दृश्य, तामाङ समुदायको मौलिक संस्कृति, धार्मिक आस्था तथा ऐतिहासिक महत्व बोकेका स्थलहरूको अवलोकन गर्न पाउँदा यस क्षेत्रलाई धार्मिक, सांस्कृतिक र प्राकृतिक पर्यटनको उत्कृष्ट गन्तव्यका रूपमा विकास गर्न सकिने प्रबल सम्भावना रहेको स्पष्ट अनुभूति भयो। भविष्यमा यस्ता कार्यक्रमलाई अझ प्रभावकारी, आकर्षक र दिगो बनाउन निम्न सुझावहरू प्रस्तुत गर्न चाहन्छु– पदमार्गभरि स्पष्ट दिशासूचक तथा जानकारीमूलक संकेत बोर्डहरू राम्रो व्यवस्था गरिएको भए पनि ती बोर्डहरूमा पुग्नुपर्ने स्थानको दूरी र अनुमानित समयसमेत उल्लेख गर्न सके अझ उपयोगी हुने देखिन्छ। मार्गमा रहेका धार्मिक, ऐतिहासिक तथा सांस्कृतिक सम्पदाहरूको महत्वबारे जानकारी दिने सूचना केन्द्र वा सूचना बोर्डहरूको व्यवस्था आवश्यक छ। तामाङ समुदायको मौलिक संस्कृति, भेषभूषा, लोकनृत्य, लोकसंगीत तथा स्थानीय परिकारलाई विशेष प्राथमिकताका साथ प्रस्तुत गरिनुपर्छ। साथै प्रत्येक २–३ घण्टाको दूरीमा कुनै न कुनै बस्ती वा सांस्कृतिक केन्द्रमा पुग्ने गरी कार्यक्रम मिलाउन सके अझ आकर्षक हुने देखिन्छ। पदमार्गमा आवश्यक स्थानहरूमा विश्रामस्थल, शौचालय, खानेपानी तथा फोहोर व्यवस्थापनका सुविधाहरू थप विस्तार गरिनुपर्छ। पर्यटक तथा पदयात्रीहरूको सुरक्षाका लागि प्राथमिक उपचार सामग्री, उद्धार व्यवस्था तथा प्रशिक्षित स्वयंसेवक परिचालन गरिनुपर्छ। स्थानीय युवाहरूलाई पर्यटन मार्गदर्शक (गाइड) सम्बन्धी तालिम प्रदान गरी रोजगारी र पर्यटन प्रवर्द्धनलाई जोड्नुपर्छ। कोन्ज्योसोम क्षेत्रको प्रचारप्रसार राष्ट्रिय तथा अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा सामाजिक सञ्जाल, वृत्तचित्र, वेबसाइट तथा अन्य डिजिटल माध्यमबाट व्यापक रूपमा गरिनुपर्छ। स्थानीय उत्पादन, हस्तकला, कृषि तथा घरेलु उद्योगका वस्तुहरूको प्रदर्शन तथा बिक्रीको व्यवस्था गरी पदयात्री र स्थानीय समुदायबीच प्रत्यक्ष सम्बन्ध स्थापित हुने कार्यक्रम सञ्चालन गरिनुपर्छ, जसले स्थानीय अर्थतन्त्रलाई थप सशक्त बनाउन मद्दत गर्नेछ। पदमार्गलाई नियमित रूपमा सञ्चालन गरी वार्षिक पर्यटन क्यालेन्डरमा समावेश गरिनुपर्छ, जसले यस क्षेत्रलाई स्थापित पर्यटन गन्तव्यका रूपमा परिचित गराउन सहयोग पुर्‍याउनेछ। कोन्ज्योसोम–भारदेव मिनी रिसोर्ट तथा आसपासका आवासीय सुविधाहरूको स्तरोन्नति गरी पर्यटकमैत्री सेवा विस्तार गर्न आवश्यक देखिन्छ। अन्त्यमा, कोन्ज्योसोम क्षेत्र प्राकृतिक सौन्दर्य, धार्मिक महत्व, सांस्कृतिक विविधता तथा सामुदायिक आत्मीयताको अद्भुत संगम भएको क्षेत्र रहेछ भन्ने गहिरो अनुभूति भयो। यस क्षेत्रको समुचित संरक्षण, प्रचारप्रसार र पूर्वाधार विकासमा सम्बन्धित निकाय, स्थानीय समुदाय तथा पर्यटन सरोकारवालाहरूले विशेष ध्यान दिन सके निकट भविष्यमा कोन्ज्योसोम नेपालकै एक महत्वपूर्ण धार्मिक तथा पर्यटकीय गन्तव्यका रूपमा स्थापित हुनेमा पूर्ण विश्वास व्यक्त गर्दछु। यस उत्कृष्ट कार्यक्रमको सफल आयोजनाका लागि विकास समितिका अध्यक्ष Gopilal Sintan तथा सम्पूर्ण आयोजक टोलीप्रति हार्दिक धन्यवाद, बधाई तथा शुभकामना व्यक्त गर्दछु ।